استعلام ثنا چیست و دو خروجی آن چه می‌گویند؟
استعلام ثنا می‌گوید یک کد ملی در ثنا ثبت‌نام کرده یا نه و موبایل داده‌شده با ثبت‌شده می‌خواند یا نه؛ این دو جداست و به سه رفتار متفاوت می‌انجامد.
ثنا یعنی «ثبت‌نام الکترونیک» در سامانهٔ قضایی، و استعلام ثنا فقط یک سؤال از شما می‌پرسد: آیا این کد ملی ثبت‌نام کرده، و آیا شماره موبایلی که شما دارید همان است که ثبت شده؟
دو جواب منطقی جدا از هم برمی‌گردد و ترکیب‌شان سه حالت عملی می‌سازد که هر کدام کار متفاوتی از شما می‌خواهد. این نوشته آن سه حالت را باز می‌کند. استعلام کد ثنا همین دو مقدار را با کد ملی و شماره موبایل می‌دهد.
ثنا چیست و کسب‌وکار چرا باید بداند
منابع فارسی که ثبت‌نام در ثنا را شرح داده‌اند، آن را سامانه‌ای می‌دانند که مراجعه‌کنندگان به مراکز قضایی در آن ثبت‌نام می‌کنند و از طریق آن ابلاغیهٔ الکترونیکی می‌گیرند. برای ثبت‌نام آنلاین، احراز هویت و یک کد یکبارمصرف به شماره موبایل لازم است؛ یعنی شماره موبایل بخشی از خود ثبت‌نام است، نه یک اطلاع جانبی.
برای کسب‌وکاری که جریانش به ابلاغ الکترونیک وصل است (خدمات حقوقی، پیگیری مطالبات، هر چیزی که قرار است اخطار برود) این خبر مهم است: اگر طرف مقابل ثنا ندارد، آن مسیر از اول بسته است. نمی‌توانید فرض کنید ابلاغ الکترونیک به او می‌رسد.
دو خروجی و سه حالت
سرویس دو مقدار منطقی می‌دهد: registered (ثبت‌نام شده یا نه) و matched (موبایل با ثبت‌شده می‌خواند یا نه). ترکیب:
| ثبت‌نام | تطابق موبایل | معنی عملی |
|---|---|---|
| بله | بله | مسیر الکترونیک باز است |
| بله | خیر | ثبت‌نام هست ولی شمارهٔ شما با ثبت‌شده یکی نیست |
| خیر | هر چه | ثنا ندارد، مسیر دیگری لازم است |
حالت چهارم، «ثبت‌نام نشده ولی تطابق بله»، باید از نظر منطقی رخ ندهد. اگر دیدید، رفتار نامنتظر را لاگ کنید و به پشتیبانی بگویید، و آن را با فرض ثبت‌نام‌نشده پیش ببرید.
نکتهٔ کلیدی: سطر دوم یعنی «ثنا دارد»، نه «ثنا ندارد». اشتباه رایج این است که هر matched:false را «ثنا ندارد» تفسیر کنند.
چرا ممکن است موبایل نخواند
دلیل قطعی را سرویس نمی‌دهد و ما حدس نمی‌زنیم؛ فقط می‌گوییم دلایل محتمل چیست و به کاربر پیام باید عمومی باشد:
- شماره ثبت‌شده با شماره‌ای که شما دارید فرق دارد (کاربر شماره را عوض کرده).
- شماره را اشتباه وارد کرده‌اید.
- شماره به نام دیگری ثبت بوده.
از اینجا یک اصل طراحی می‌آید: به کاربر نگویید «شماره‌ات غلط است». بگویید «شماره‌ای که وارد کردید با ثبت‌نام این کد ملی نمی‌خواند». اولی اتهام است و ممکن است نادرست باشد.
چه نمی‌گوید
- کد ثنا یا رمز را نمی‌دهد.
- ابلاغیه، پرونده یا سابقهٔ قضایی را نشان نمی‌دهد.
- نام کاربر را برنمی‌گرداند.
- وضعیت ثبت‌نام را از نظر «احراز شده» یا «در حال بررسی» تفکیک نمی‌کند.
ثنا با سخا هم یکی نیست. ثنا به ابلاغ الکترونیک قضایی مربوط است و سخا به نظام وظیفه؛ اگر وضعیت خدمت می‌خواهید، استعلام نظام وظیفه سرویس دیگری است.
یک سناریوی فرضی
تصور کنید یک پلتفرم وصول مطالبات برای هر پرونده ابتدا ثنای بدهکار را می‌پرسد. اگر ثبت‌نام و تطابق هر دو بله باشد، نامه از مسیر الکترونیک می‌رود. اگر ثبت‌نام بله و تطابق نه باشد، پرونده به اپراتور می‌رود تا شمارهٔ درست را بپرسد. اگر ثبت‌نام نه باشد، مسیر کاغذی. سه مسیر، هر کدام قاعدهٔ روشن. در نوشتهٔ پیاده‌سازی جزئیات فنی را آورده‌ایم.
ورودی و هزینه
جزئیات ورودی در صفحهٔ استعلام ثنا هم آمده است.
ورودی دو چیز است: کد ملی و شماره موبایل. هر دو سمت ما اعتبارسنجی می‌شوند؛ کد ملی با رقم کنترلی و موبایل با الگوی ۰۹ و ۱۱ رقم. ورودی نامعتبر هزینه ندارد، ولی پاسخ معتبر هزینه دارد، حتی وقتی نتیجه «ثبت‌نام نشده» باشد. قیمت‌ها در تعرفه زنده می‌آیند.
پرسش‌های رایج
آیا از این استعلام می‌شود فهمید کسی پرونده دارد؟
نه. فقط ثبت‌نام و تطابق موبایل. ثنا سامانه‌ای است که ابلاغ در آن انجام می‌شود، اما محتوای ابلاغیه یا وجود پرونده در پاسخ ما نیست.
اگر کاربر ثبت‌نام کرده باشد ولی رمزش را فراموش کرده؟
استعلام درباره رمز یا ورود نیست و چیزی از آن نمی‌گوید. منابع فارسی از وجود روش بازیابی در خود سامانه می‌گویند؛ این کار با کاربر و سامانهٔ ثنا است، نه با API ما. پیام شما می‌تواند او را به آن مسیر راهنمایی کند.
موبایل را چطور بگیرم؟
شماره‌ای که کاربر خودش وارد می‌کند. شماره‌ای را از منابع دیگر برندارید و بدون اطلاع او استعلام نکنید؛ این داده هویتی است و پیوندش با کد ملی حساس است.
پیام‌هایی که می‌شود به کاربر داد
سه پیام ساده و مؤدبانه:
- ثبت‌نام و تطابق بله: «ابلاغ الکترونیک برای شما ممکن است.»
- ثبت‌نام بله و تطابق نه: «شمارهٔ وارد‌شده با ثبت‌نام شما نمی‌خواند؛ شمارهٔ دیگری را امتحان کنید.»
- ثبت‌نام نه: «برای ادامهٔ این مسیر ابتدا باید در ثنا ثبت‌نام کنید.»
متن را به هیچ‌وجه با لحن اتهام ننویسید. کاربری که ثنا ندارد، کار خلافی نکرده است.
وقتی ثنا مسیر درست نیست
ثنا فقط یکی از مسیرهای ابلاغ است. اگر طرف مقابل ثنا ندارد، باید مسیر جایگزین معین باشد، و تصمیم دربارهٔ آن مسیر با تیم حقوقی شماست. این نوشته توصیهٔ حقوقی نیست. ما فقط می‌گوییم استعلام به شما می‌گوید کدام مسیر بسته است؛ این‌که چه چیزی جایگزینش شود را ما نمی‌دانیم.
برای همین، جریان کاری‌تان را طوری بنویسید که «ثنا ندارد» یک شاخهٔ عادی باشد، نه یک استثنا. اگر هر بار برای آن شاخه فرایند دستی پیدا می‌کنید، زودتر یا دیرتر هزینهٔ زیادی خواهد شد.
چرا تطابق موبایل مهم‌تر از آن است که به نظر می‌رسد
اگر شما فقط «ثبت‌نام شده» را می‌پرسیدید، می‌دانستید ثنا دارد، ولی نمی‌دانستید پیام الکترونیک به شمارهٔ شما می‌رسد یا نه. تطابق موبایل این شکاف را تا حدی پر می‌کند. اما یادتان باشد که تطابق فقط می‌گوید شماره‌ای که شما داده‌اید با ثبت‌شده یکی است؛ نمی‌گوید کاربر اکنون به آن شماره دسترسی دارد. فرض کنید شماره را کسی دیگر گرفته باشد، تطابق باز هم نادرست یا درست بودنش را نمی‌گوید.
پس به نظر من این استعلام را پیش‌شرط می‌بینم نه نتیجهٔ نهایی؛ پیش‌شرطی که احتمال خطا را در مسیر الکترونیک کم می‌کند و جایگزین بررسی بعدی نمی‌شود.
چند مثال از تصمیم‌ها
فرض کنید یک پلتفرم خدمات حقوقی، هنگام ثبت پرونده، از کاربر کد ملی و موبایل می‌گیرد. اگر نتیجه «ثنا ندارد» باشد، همان صفحه راهنمای ثبت‌نام در ثنا را نشان می‌دهد. اگر «موبایل نمی‌خواند» باشد، یک فرصت دیگر برای وارد کردن شماره می‌دهد. و اگر هر دو بله باشد، پرونده را ادامه می‌دهد. هیچ‌کدام از این‌ها پیچیده نیست؛ فقط باید از ابتدا جدا فکر شده باشد.
پیشنهاد من
دو خروجی را جدا نگه دارید و سه حالت را سه پیام کنید. «ثنا ندارد» و «موبایل نمی‌خواند» دو مشکل متفاوت‌اند، با دو راه‌حل متفاوت.
راهنماهای مرتبط
پرسش و تجربه کاربران
اگر این راهنما جوابتان را نداد، همین‌جا بپرسید. پرسش‌ها را تیمملی ای‌پی‌آی پاسخ می‌دهد و هر نظر پیش از انتشار بررسی می‌شود.
هنوز پرسشی ثبت نشده، اولین نفر باشید.